Kenniskompas
De maatschappelijke gevolgen van de (voormalige) gaswinning uit het Groningenveld blijven zich ontwikkelen. In 2023 concludeerde de parlementaire enquêtecommissie aardgaswinning Groningen dat de belangen van Groningers structureel genegeerd werden bij de gaswinning. Het kabinet reageerde met het maatregelenpakket Nij Begun en sloot het Groningenveld definitief. Maar de grond blijft onrustig, en de hersteloperatie blijft complex. Inwoners van het gebied hebben nog dagelijks te maken met de gevolgen van de gaswinning.

Welke impact heeft dit op bewoners en de regio? De kennis hierover is verspreid over verschillende onderzoeksgroepen, instellingen en instanties en daardoor niet altijd toegankelijk. Wij maken het complexe dossier begrijpelijker door kennis uit verschillende disciplines te verbinden met inzichten uit de praktijk. De belangrijkste onderzoeken, rapporten en ontwikkelingen tot midden 2026 presenteren we in het boek Kenniskompas: Het gas, de lessen en de toekomst.

In het eerste deel van het Kenniskompas schetsen we de context. We blikken terug op het gaswinningsdossier om de maatschappelijke gevolgen in het heden te verklaren. We geven een overzicht van de stakeholders en de werkwijzen in het schadeherstel en de versterking. Ook brengen we verschillende aspecten van het dossier visueel in kaart.

De maatschappelijke impact staat centraal in het tweede deel. Aan de hand van zes impactgebieden laten we zien hoe wijdverspreid de maatschappelijke gevolgen voor bewoners en de regio zijn. Ons doel is om, net als in onze eerdere kennisoverzichten, een compleet, geïntegreerd en afgewogen beeld te geven van de stand van kennis en deze te voorzien van duiding. Hoe gaat het met de versterkingsoperatie en het schadeherstel en wat is er de laatste jaren is veranderd voor bewoners? Daarnaast reflecteert het team van OPGESCHUD op de impact van de problematiek op jongeren en besteden we speciale aandacht aan handvatten uit de literatuur voor professionals.

De rol van kunst en cultuur komt aan bod in het Kunstkompas: een handleiding voor sociaal-artistiek werken in het gebied geschreven door Jurgen van Tolie en Johan Kolsteeg. Fotografe Marieke Kijk in de Vegte trok het gebied in om foto’s te maken van verschillende kunstprojecten. Dit Kunstkompas toont niet alleen de veerkracht van mensen en gemeenschappen, maar laat ook zien hoe kunst en cultuur mensen met elkaar in verbinding kunnen brengen.

We kijken ook vooruit. Bestuurders, professionals en bewonersvertegenwoordigers delen hun inzichten. Welke lessen kunnen we meenemen uit het gaswinningsdossier, voor de toekomst en voor andere hersteloperaties? Nienke Busscher en Tom Postmes reflecteren op deze waardevolle inzichten, niet alleen voor Groningen maar ook voor bredere maatschappelijke vraagstukken in Nederland en daarbuiten.

De reflectie op de conclusies van de parlementaire enquêtecommissie en de beloftes van Nij Begun vormt een waardevolle aanvulling. Waar staan we nu, ruim drie jaar later? We baseren ons hiervoor op recente ontwikkelingen, (wetenschappelijke) inzichten en op wat wij zien en horen tijdens de vele werkbezoeken die wij doen als team.
Het Kenniskompas is te vinden in verscheidene bibliotheken in de provincie Groningen en Noord-Drenthe. Het is ook mogelijk om een (gratis) exemplaar bij ons af te halen bij de Orangerie gelegen aan de Oude Hortus, bereikbaar via Grote Kruisstraat 2/1, Groningen (Faculteit Gedrags- en Maatschappijwetenschappen). De ophaalmomenten zijn:
-
Donderdag 12 november: tussen 11.30 - 13.00 uur
-
Maandag 16 november: tussen 14.00 - 17.00 uur
-
Woensdag 18 november: tussen 16.00 - 17.30 uur
-
Dinsdag 24 november: tussen 16.00 - 17.30 uur​​​
