Critical Review #6: Kennis, aardbevingen en Groningen

KLKG_Cover_06.jpg

In tal van situaties hebben overheden te maken met grote risico’s, tegenstrijdige belangen en maatschappelijk druk. Daarin speelt kennis een centrale rol. Dat geldt voor gaswinning in Groningen, maar ook voor Schiphol, waterveiligheid en COVID-19. Hoe verhoudt gebruik van kennis in Groningen zich tot die andere domeinen? Hierover gaat het verslag van de zesde 'critical review' van Wim Derksen en Mariëlle Gebben.
 
De eerste vijf critical reviews werden tussen 2017 en 2021 georganiseerd in opdracht van de Nationaal Coördinator Groningen. Het Kennisplatform Leefbaar en Kansrijk Groningen belegde ze onafhankelijk. Wim Derksen en Mariëlle Gebben ontwierpen een serie open dialogen tussen experts, beleidsmakers, bedrijven en bewoners. Verschillende onderwerpen kwamen aan bod: de dreigingskaarten, de versterking, het erfgoed, de economie en de waardedaling van huizen.
 
In het voorjaar van 2021 werd de serie afgerond. Dit keer stond niet één specifiek thema centraal, maar keken Derksen en Gebben naar het grotere geheel: welke rol speelt kennis in het debat over de aardbevingen in Groningen? Hoe bruikbaar is de kennis? En wordt de aanwezige kennis gebruikt?
 
Om een goede dialoog mogelijk te maken, schreven drie groepen referenten een essay over het gebruik van kennis in de andere casus: dr. Johan Weggeman (Schiphol), dr. Nikki Brand en dr. Baukje Kothuis (waterveiligheid) en Isabelle van Elzakker MA en dr. Patricia Faasse (COVID­19). Op basis van de essays vonden vier open dialogen plaats met zo'n 70 deelnemers. Daarover schreven Derksen en Gebben dit verslag.
 
Over de betrouwbaarheid en het gebruik van kennis concluderen Derksen en Gebben dat het niveau van kennisontwikkeling in Groningen relatief laag is. Zij stellen vast dat technologische kennis domineert. Zij signaleren dat sommige modellen niet betrouwbaar zijn. Zij stellen vast dat er veel ogenschijnlijk betrouwbare sociaal-wetenschappelijke kennis is en dat kennis van bewoners nauwelijks wordt gebruikt. Derksen en Gebben concluderen ook dat verbeteringen mogelijk zijn in de manier waarop kennis wordt geproduceerd, gebruikt en gecommuniceerd.

Het Kennisplatform heeft het verslag aangeboden aan de Nationaal Coördinator Groningen en daarbij vastgesteld dat er vijf aanbevelingen kunnen worden afgeleid aan deze serie: (a) ontleen aan de huidige modellen niet teveel zekerheid en heroverweeg de rol die zij in de aanpak en het beleid spelen, (b) maak meer gebruik van sociaal-wetenschappelijke kennis, (c) maak meer gebruik van kennis van bewoners, (d) maak technische kennis beter begrijpelijk voor bewoners en (e) gebruik onafhankelijke kennis en weeg deze transparant.